DE RODE DOOD - De oorlogsmemoires van een scherpschutter van Stalin

Op 22 juni 1941, terwijl de Wehrmacht de Sovjet-Unie aanvalt en de Russische verdedigingslinies over een front van 3.000 kilometer doorbreekt, besluit de jonge Lioudmila in Odessa, in het zuiden van Oekraïne, de universiteitsbanken te verlaten om dienst te nemen in het Rode Leger.

In haar in het Frans ongepubliceerde memoires beschrijft Lioudmila Pavlichenko haar soms moeilijke beginperiode in het leger, haar vorming, haar training en vooral haar missies: het uitschakelen van officieren, contra-sniping, gevaarlijke verkenningen, enz. De details zijn overvloedig, de stijl is levendig en scherp; bovendien wordt de lezer niets onthouden van deze verschrikkelijke strijd tussen de «prooi» en de «roofdier».

Eenmaal Odessa in handen van de Asmogendheden gevallen, zet Pavlichenko de strijd voort in het belegerde Sebastopol, de uitgestrekte vesting gelegen aan de oevers van de Zwarte Zee, en onderscheidt zij zich opnieuw achter de vizier van haar Mosin-Nagant tegen de Roemeense en Duitse troepen.

Teruggetrokken van het front in 1942 zal zij, die de schrik van de Asmogendheden-soldaten in de Krim was geworden, de eerste Sovjetburger zijn die Amerikaanse bodem betreedt, tijdens een triomfantelijke tournee ter ere van het vaderland van Lenin.

Deze tekst vormt een essentieel stuk om de gevechtsomstandigheden van de Russische soldaten te begrijpen, maar ook de werking van Stalins propaganda — en de luciditeit van bepaalde soldaten daarover, ver verwijderd van de gebruikelijke clichés.

Een angstaanjagende onderdompeling onder deze legendarische soldaten in de schaduw, in een wereld van oneindige geduld, immense discretie, koude precisie en nauwgezette overweging. Een wereld waar het verschil tussen leven en dood afhangt van enkele millimeters, van één ademhaling, van één eenvoudige reflex.