Wie heeft de Provence bevrijd?

Tijdens mijn missies in de Verenigde Staten heb ik kunnen vaststellen dat het Amerikaanse publiek, afgezien van historici en mensen afkomstig uit het Zuiden — van waaruit overigens de meeste eenheden en GI's in het Middellandse Zeegebied afkomstig waren — vooral gefascineerd was door Overlord en de operaties vanuit Normandië. Wat begrijpelijk is gezien het verschil in ingezette troepen, nagestreefde doelen, betrokken verenigingen en veteranen.

Het was dan ook met verbazing dat ik de verschijning ontdekte van een boek getiteld Août 1944, le Général de Lattre libère la Provence. Want als de Provence veel verschuldigd is aan Jean de Lattre voor de maestria waarmee hij zijn Amerikaanse bevelhebbers van dat moment, Lucian Truscott en Alexander Patch, heeft omzeild en zijn troepen naar een schitterende overwinning heeft geleid, lijkt het mij dat dezen een groot aandeel hebben gehad in de bevrijding van deze provincie.

Uit deze vaststelling is het idee voor dit boek ontstaan. Voor de Fransen werd deze campagne gekenmerkt door een zeer sterke tegenstelling tussen de generaals De Lattre en De Larminat, die uitmondde in het vertrek van de laatste. De moraal van de kleine en wellicht ook de grote geschiedenis: Larminat verzoende zich in augustus 1951 met De Lattre te Capvern, nabij Tarbes, waar deze laatste een kuuroord bezocht, zeven jaar na de gebeurtenissen in Marseille en vijf maanden voor de dood van de Opperbevelhebber in Indochina. En zoals geschreven staat in de Revue historique de l'Armée, was het het "huis Juin" dat voor hem de onderscheiding van Maarschalk van Frankrijk in 1953 verkreeg.

Dit werk huldigt de Amerikaanse, Britse en Franse soldaten en zeelieden die van 15 augustus tot 1 september 1944 hun leven hebben geriskeerd en soms gegeven opdat de Provençaalse bevolking van toen eindelijk vrij zou zijn. Het is bovenal een hommage aan de Amerikanen van het VI Corps, afkomstig uit het Zuiden van de Verenigde Staten, en aan allen die behoorden tot de in Noord-Afrika herbewapende en opgeleide Franse troepen, die de kern hebben gevormd van het Bevrijdingsleger vanaf 1943.

Het ligt dan ook ver van mij om een definitieve conclusie uit dit werk te trekken. Ik geef er de voorkeur aan dat de lezer dit zelf doet nadat hij het heeft uitgelezen met de aangedragen elementen, een lectuur waarvan ik hoop dat ze tegelijk verrijkend en boeiend zal zijn.

De auteur trekt geen definitieve conclusie en geeft er de voorkeur aan die aan de lezer over te laten, nadat deze het boek heeft uitgelezen met de aangedragen elementen. De gepresenteerde teksten zijn voornamelijk afkomstig van het werk dat de afgelopen jaren is verricht door kolonel Gaujac, die op de avond van zijn leven een serieus en aangenaam leesbaar werk aflevert — waarbij de uitgebreide iconografie een grote rol speelt. Een werk dat een goed geïnformeerd "breed publiek" zal bevredigen.