HET OOSTFRONT Van Operatie Barbarossa tot de val van Berlijn - De Tweede Wereldoorlog in kleur

De oorlog tussen de Sovjet-Unie en nazi-Duitsland van 22 juni 1941 tot 8 mei 1945 is die van alle superlatieven.

Ten eerste speelt het zich af op het grootste landoorlogtoneel van de Tweede Wereldoorlog en waarschijnlijk van de menselijke geschiedenis. Dit mobiele front, waar de Duitse en Sovjet-offensieven elkaar afwisselen, maakt een heen-en-terugreis door het westen van de Sovjet-Unie en trekt vervolgens door Centraal-Europa, van de Baltische zee tot de Middellandse Zee. Van oost naar west vat dit front alle vormen van oorlog samen: stellingenoorlog, bewegingsoorlog, belegeringsoorlog, stedelijke oorlog, guerrilla, pantseroorlog, enz.

Vervolgens leidt de verbeten strijd tussen de twee totalitaire regimes tot een buitengewone mobilisatie van economieën en samenlevingen. Dit resulteert in verwoestingen en menselijke verliezen van ongekende omvang als gevolg van gevechten, deportaties van bevolkingsgroepen, massamoorden, oorlogsmisdaden maar ook ziekten en honger. Het Oostfront is ook een front van de dood waar de ideologie heerst. Vanaf 1943 stelt Duitsland zich op als bolwerk tegen de uitbreiding van het Bolsjewisme. Voor het Sovjet-regime is het Oostfront in de eerste plaats een kwestie van overleven. De Sovjet-Unie beantwoordt de oorlog op leven en dood die nazi-Duitsland haar oplegt met de bruutheid van een totalitaire staat.

Zonder de Sovjet-Unie, wat zou de uitkomst van de Tweede Wereldoorlog zijn geweest? De mobilisatie van de bevolking in de Sovjet-Unie – en het offer van miljoenen mannen en vrouwen –, een industrie die op volle toeren draait en de enorme Amerikaanse materiële hulp stellen de USSR in staat weerstand te bieden, de tegenstander uit te putten en ten slotte haar invloed naar het Westen uit te breiden. De oorlog in het Oosten bepaalt het gezicht van Europa voor meer dan een halve eeuw. De gevolgen zijn vandaag de dag nog steeds voelbaar.