De Atlantische Zakken en Duinkerken. 1944-1945

Vergeten gevechten en heldhaftigheid. De bevrijding van Frankrijk beperkt zich niet tot de landing in Normandië en de bevrijding van Parijs. Ver van het hoofdfront duurt de oorlog voort tot mei 1945 rondom Duitse reducten langs de Franse kust, van de monding van de Gironde tot Duinkerken. Deze reducten, gekwalificeerd als … Vergeten gevechten en heldhaftigheid. De bevrijding van Frankrijk beperkt zich niet tot de landing in Normandië en de bevrijding van Parijs. Ver van het hoofdfront duurt de oorlog voort tot mei 1945 rondom Duitse reducten langs de Franse kust, van de monding van de Gironde tot Duinkerken.

Deze reducten, door de Geallieerden zakken genoemd en door de Duitsers forten of Festungen, zijn niet toevallig ontstaan. Ze vloeien voort uit een blokkadestrategie van de diepzeehavens aan de Franse, Belgische en Nederlandse kust, in januari 1944 door de vijand aangekondigd, om de Geallieerden bij een landing op het vasteland van een logistieke basis te beroven. Toen het Duitse opperbevel op 17 augustus de terugtrekking naar de grenzen van het Reich beval, verschansten garnizoenen zich dan ook in dertien Festungen, van Toulon tot Duinkerken. Deze strategie liep echter al aan het einde van de zomer van 1944 op een mislukking uit, toen de Geallieerden de havencapaciteit van Antwerpen en Marseille in handen kregen. Sommige Festungen werden in de zomer van 1944 aangevallen: terwijl Toulon en Marseille slechts enkele dagen weerstand boden, waren Cherbourg, Saint-Malo, Brest, Le Havre, Boulogne en Calais niet meer dan weinig nuttige puinhopen. Wat betreft de overgebleven zakken (Royan en Médoc, La Rochelle, Saint-Nazaire, Lorient, Duinkerken en de Kanaaleilanden), vormden deze geen grote bedreiging voor de geallieerde bevoorradingslijnen.

Daarna verbannen de "bevrijders" hen naar de laatste plaats op hun prioriteitenlijst, met de keuze voor een eenvoudige bewaking. De Gaulle daarentegen neemt deze zakken op in zijn agenda en overweegt er grootschalige operaties te voeren, die pas in april 1945 gestalte kregen (Royan en Médoc). In deze context verandert het beleg van de zakken, dat grotendeels aan Franse troepen uit de Forces françaises de l'Intérieur werd toevertrouwd, in een lange wachttijd, onderbroken door episodische lokale uitbarstingen. Ver van het hoofdfront worden deze zakken vanaf de herfst van 1944 beschouwd als "vergeten fronten", een benaming die tot op heden is blijven bestaan, niet zonder paradox: hun herinnering berust op dit gevoel van vergetelheid. Een exemplarisch historisch onderzoek naar de laatste stuiptrekkingen van de oorlog in het Westen.