Malplaquet 1709

In het jaar 1709 staat het koninkrijk Frankrijk aan de rand van de afgrond. Verwikkeld in het zwaarste conflict van het gehele bewind – de Spaanse Successieoorlog – heeft het land al de ene na de andere nederlaag geleden. In januari heeft de Grote Winter een klimaatramp aan de militaire ramp toegevoegd. In mei lanceren de Europese staten die zich tegen de oude koning hebben verbonden hun troepen op de grenzen van het koninkrijk. Die troepen staan onder bevel van prins Eugène van Savoye en de hertog van Marlborough, de twee beste generaals van hun tijd. Nooit eerder heeft het koninkrijk Frankrijk een invasie van zulk een machtige strijdmacht ondergaan.

Tegenover hen staat maarschalk Villars, die een uitgehongerd, gedemoraliseerd en in de minderheid zijnd Frans leger aanvoert. Maar hij weet dat hij niet eindeloos kan terugwijken en op 11 september waagt hij de kans op een veldslag. Die slag is verbeten, betwist en bloedig, en brengt een nog nooit eerder geziene sterkte bijeen: meer dan 180.000 man uit alle hoeken van het continent. Via opeenvolgende aanvalsgolven slagen de Geallieerden er met moeite in de Fransen van hun stellingen te verdrijven en het slagveld te veroveren.

En toch juichen die avond de Fransen, verslagen als zij zijn. Hun vijanden hebben veel zwaardere verliezen geleden voor een beperkt voordeel. Twijfel en onenigheid grijpen om zich heen onder de Geallieerden, en de hoop begint van kamp te wisselen. De verbeten weerstand van de troepen van Villars toont, tegen alle verwachting in, aan dat het koninkrijk nog bereid is te vechten. De oorlog heeft zijn kantelpunt bereikt.

Steunend op archieven van alle oorlogvoerende landen en met aandacht voor elk perspectief – van generaal tot soldaat – onthult Clément Oury de mechanismen die leiden tot de slag en die van deze ogenschijnlijke nederlaag een grote strategische overwinning maken, waarmee Frankrijk voor een debacle wordt behoed en Lodewijk XIV de belangrijkste veroveringen van zijn bewind kan behouden. Door zich te richten op het gedrag en de beleving van de strijders geeft hij de slag ook een menselijke dimensie en een tragische omvang.