Memoires van Generaal Dietrich von Choltitz

Voor onze tijdgenoten heeft Dietrich Von Choltitz de trekken van Niels Arestrup, die hem meesterlijk vertolkte in de film van Volker Schlöndorff "Diplomatie", die zijn tragische confrontatie met de Zweedse consul Raoul Nordling, gespeeld door André Dussollier, in beeld brengt. Na afloop van hun gesprekken stemt de militaire commandant van Parijs ermee in het bevel van Hitler om de Lichtstad te vernietigen niet uit te voeren, waarmee hij de hoofdstad voor de geplande verwoesting behoedde.

Dit beroemde verhaal steunt op een vergeten tekst: de memoires van de generaal, gepubliceerd in 1964 onder de titel "Un soldat parmi les soldats". Hoewel hij zo'n vijftig pagina's wijdt aan zijn Parijse missie, beschrijft Von Choltitz ook in vloeiende pen de geschiedenis van de Wehrmacht en de veldtochten waaraan hij deelnam: de invasie van Polen, Nederland en België (1939-1940); de Russische veldtochten tussen 1941 en 1943 (Barbarossa, beleg van Sebastopol, terugtrekking na Stalingrad, Koersk...), de Italiaanse veldtocht.

Hierop volgt een adembenemend relaas van de moorddadige slag om Normandië, volgend op de landing, voordat de generaal de grote geschiedenis betrad nadat hij door Hitler persoonlijk was benoemd tot militair gouverneur van Parijs begin augustus 1944 (zijn portret van de verouderende dictator is onthullend). Hoewel het relaas van Von Choltitz van groot belang is, verdient het niet minder bekritiseerd en in perspectief geplaatst te worden. Naar het voorbeeld van de meeste Duitse generaals uit die tijd presenteert hij zichzelf als een man van eer, de belichaming van een heroïsche Wehrmacht die gekant was tegen Hitler.

De werkelijkheid blijkt aanzienlijk complexer, zoals Jean-Charles Foucrier aantoont in zijn uitvoerige voorwoord en het exhaustieve kritisch apparaat waarmee hij de tekst voorziet.