Diên Biên Phu - De lessen van een nederlaag

De lange lijdensweg van het Frans expeditiekorps, van Diên Biên Phu tot zijn vertrek uit Indochina.

7 mei 1954. De val van Diên Biên Phu. De spectaculaire overwinning van de Viet Minh na zesenvijftig dagen van gevechten bezegelt het vertrek van Frankrijk, dat al meer dan een eeuw aanwezig was in dit deel van de wereld. Zeventig jaar later graaft Pierre Servent deze Indochinese slag niet op met het enkele doel te voldoen aan het klassieke ritueel van herdenkingen, maar buigt hij zich over de lessen die zij ons nog steeds te bieden heeft, ook voor vandaag.

Ondanks de bijzondere ingrediënten, eigen aan dit Indochinese conflict, detecteert de auteur daarin hetzelfde «Franse euvel», dat al werd vastgesteld in de nationale oorlogen: dezelfde typisch Franse tekortkomingen die het falen hebben bevorderd: dezelfde eeuwige ruzie tussen de legerleiding terwijl het conflict woedt, dezelfde kloof tussen de politieke macht en de militaire sfeer, dezelfde arrogantie die ertoe leidt de vijand te onderschatten en zichzelf te overschatten, dezelfde neiging tot vooraf gevormd denken in plaats van een benadering via de werkelijkheid van het terrein, dezelfde weigering om rekening te houden met zwakke of sterke gevaarsignalen afkomstig van inlichtingenofficieren, dezelfde onachtzaamheid die de vijanden in staat stelt de plannen op voorhand te kennen, dezelfde permanente kloof tussen ambities en toegewezen middelen, dezelfde politieke lichtzinnigheid die het tonen van continuïteit in de inspanning verhindert.

Maar de nederlaag is ook te verklaren door het feit dat de marxistische vijand structureel gevrijwaard bleef van veel van deze Franse gebreken en beschikte over bepaalde voordelen die inherent waren aan de aard van zijn ideologisch regime. Hoewel Diên Biên Phu niet onmiddellijk het einde van de gevechten betekende – de laatste Franse soldaat verliet de Indochinese bodem pas op 14 september 1956 – was het een uiterst symbolische slag waarvan Pierre Servent de volledige intensiteit opnieuw tot leven wekt voor de lezer, alvorens de laatste maanden van Frankrijk in Indochina te beschrijven.