De Marketentsters - Van de Revolutie tot de IIIe Republiek

In onze militaire geschiedenis vormen de marketentsters het onderwerp van een even ongewoon als moeilijk te omschrijven thema. Vormen zij een Franse uitzondering?

«In geen enkel tijdperk hebben de Europese legers, met uitzondering van dat van Frankrijk, vivandières in uniform gehad die aan de regimenten verbonden waren en de legers volgden op het slagveld», beweert in 1890 de brochure «Les Cantinières françaises».

Omdat de acteurs van dit bijzondere nationale verhaal nauwelijks de pen ter hand hebben genomen en zich aan de periferie van de legers bevonden, komt het ontbreken van directe getuigenissen bovenop de schaarste van de administratieve bronnen. Al te vaak resten enkel ongelijkmatig betrouwbare naamlijsten, oorlogsanekdotes doordrenkt van verzinsels of een beschrijving van het dagelijks leven gecorrigeerd door een zeer mannelijke blik. Zo stelt de militaire historicus Robert Laulan (1929): «de geschiedenis van de Franse marketentsters evoqueren, is het hoofdstuk van de vrouwelijke heldhaftigheid aansnijden dat het pittoreskst, het meest met pluimen getooid, het populairst is: dat van de vrouw-soldaat, die de voordelen van haar geslacht, dat zij geenszins verloochent, verbindt met ten volle mannelijke eigenschappen van vindingrijkheid, uithoudingsvermogen, opgewektheid en dapperheid».

Het is dus hun rol, hun uniform en hun dagelijks leven die dit cahier van de Compagnie d'Elite voor ons beschrijft.

Pierre-Baptiste Guillemot zal de vivandières van de Revolutie en het Eerste Keizerrijk belichten, waarna Louis Delpérier hun parcours van de Julimonarchie tot de IIIe Republiek schetst, met bijzondere nadruk op de glorietijd van het Eerste Keizerrijk.