1914: DE GROTE ILLUSIE

In het licht van het meest recente onderzoek biedt 1914 een synthese van de gebeurtenissen die voorafgingen aan en volgden op het begin van de oorlog in Europa. In een zeer concrete benadering, gevoed door archieven, herschept Jean-Yves Le Naour de manier waarop dit jaar werd beleefd door de tijdgenoten, ver van de ministeriële of vorstelijke antichambers. Hij toont een Frankrijk dat zich in een situatie van extreme spanning bevindt, gevoelig voor het kleinste gerucht: de reclameborden van Maggi of bouillon Kub zouden als aanwijzingen hebben gediend voor het oprukende Duitse leger, de Russen zouden zijn geland in Le Havre, Duitse spionnen deelden vergiftigde snoepjes uit, Duitse soldaten hakten tijdens de invasie de handen van kinderen af, enzovoort... Maar dit deel herbekijkt uiteraard ook de grote gebeurtenissen van 1914, zoals de aanslag in Sarajevo, de moord op Jean Jaurès en de slag aan de Marne. Het maakt ruimte voor gebeurtenissen die gewoonlijk door de geschiedschrijving worden genegeerd: de aarzeling van de regering die, op weg naar Bordeaux, er bijna toe overging Parijs tot een "vrije stad" zonder verdediging te verklaren om vernieling door gevechten te vermijden; de ongelooflijke ontvangst van de beroemde helderziende, mevrouw Fraya, midden in de nacht van 1 augustus voor een vergadering van benauwde ministers die hun toevlucht nemen tot het irrationele om zichzelf gerust te stellen! Of waarom Joffre de Duitsers door België liet trekken (in tegenstelling tot de officiële versie wist men dat de Duitsers daar zouden passeren!). De auteur keert terug op de beroemde "Union sacrée" die slechts een droom zou blijven: de ruzies gaan door, met fluwelen handschoenen... Op elke pagina is het verhaal levendig en kan de lezer dat zo bijzondere klimaat aanvoelen, aangewakkerd door de eerste doden, de dwalingen van de tijdgenoten, hun hoop, hun verwarring en hun angsten. Ontroerend.