Toen Hitlers filmmaakster Frankrijk betoverde, Leni Riefenstahl

Toen Hitlers filmmaakster Frankrijk betoverde, LENI RIEFENSTAHL. Waarom kon het Frankrijk van het Front Populaire nazi-propagandafilms als Triumph des Willens of Olympia verheffen tot een model van reflectie of gedrag? Dit boek is geen biografie van Leni Riefenstahl, maar een studie van de ontvangst van haar films in Frankrijk en hun eventuele invloed op de Franse samenleving in de jaren dertig en na de oorlog. Voortgekomen uit een proefschrift verdedigd aan Paris-7 in december 2002, steunt dit werk hoofdzakelijk op de Parijse en provinciale pers, die op nagenoeg exhaustieve wijze werd geraadpleegd voor de vooroorlogse periode en op zeer significante wijze voor de naoorlogse periode. Om de evolutie van de receptie van de films en de persoonlijkheid van hun regisseur beter waarneembaar te maken en de mentaliteitsverandering scherper in beeld te brengen, hebben we ervoor gekozen talrijke artikelfragmenten te bewaren. De lezer kan zich zo onderdompelen in de historische en sociologische context van elk behandeld tijdperk. De geestesgesteldheid van een tijdperk begrijpen is geen eenvoudige zaak en het is af te raden dit te benaderen met de blik, de verworvenheden en de oordelen van een man uit de 21e eeuw. Ik heb kunnen profiteren van de gedeeltelijke openstelling van het archief Henri Langlois en ben in staat hier voor het eerst fragmenten te publiceren van de correspondentie van de oprichter van de Cinémathèque française met Leni Riefenstahl, wat een beter begrip mogelijk maakt van de affaire Tiefland. Dankzij de Archieven van Colmar ben ik in staat te onthullen hoe de ondervragingen en de gevangenschap van Leni Riefenstahl verliepen in de door de Fransen bezette zones tussen 1945 en 1948. Zo worden cruciale bronnen opgediept die bijdragen aan een betere beoordeling van de beschuldigingen van medeplichtigheid aan misdaden tegen de menselijkheid waarvan Leni Riefenstahl het voorwerp kon zijn. Ten slotte worden, als aanvulling op de reeds gepubliceerde versies van de correspondentie tussen Cocteau en Riefenstahl, voor het eerst fragmenten gepubliceerd van brieven van Cocteau aan Robert Favre le Bret over de al dan niet vertoning van Tiefland op het Festival van Cannes, die de bijzondere relatie tussen de twee kunstenaars wat beter belichten. De titels van de films van Leni Riefenstahl worden bij hun eerste vermelding in het Duits gegeven, daarna in het Frans. De Olympische film heet Olympia in het Duits. Hij bestaat uit twee delen, in het Frans getiteld Les Dieux du stade en Jeunesse olympique. Om de hele film aan te duiden gebruiken we de Duitse titel Olympia. De Franse titel Les Dieux du stade wordt gebruikt wanneer dat pertinenter lijkt, met name na de oorlog, waar deze titel geleidelijk beide delen omvat. Bijzondere dank gaat uit naar Marie-Claire Hoock-Demarle, mijn promotor, die het verloop van dit werk gedurende zeven jaar heeft gevolgd en wiens geduld vaak zwaar op de proef is gesteld. Ten slotte een bijzonder woord van dank aan Robert Belot, dankzij wie dit werk het licht ziet en wiens onwankelbare steun voor mij van onschatbare waarde is geweest bij het aanvatten van deze nieuwe fase van mijn onderzoek.