1929-1935 - De crisis

Door de diepe destabilisering die zij veroorzaakt, gooit de crisis van 1929 de kaarten van de geschiedenis opnieuw op tafel. Men geloofde dat de naoorlogse periode voorbij was, de inflatie eindelijk bedwongen, de netelige kwestie van de herstelbetalingen geregeld door het Youngplan, de vrede definitief gewaarborgd door de Volkenbond en het Briand-Kellogg-pact. En dan verdampen in enkele jaren al deze mooie beloften. De antwoorden op de crisis, gebaseerd op protectionisme, devaluatie, bezuinigingen of zelfs autarkie, leiden er slechts toe dat de handel krimpt. De werkloosheid explodeert, de democratieën wankelen, het autoritarisme versterkt zich. Al in 1931 kiest Japan voor expansionisme door Mantsjoerije binnen te vallen. In 1935 is het Italië's beurt om de verovering van Ethiopië aan te vatten. Door de crisis uit te buiten ontdoet rijkskanselier Brüning zich van de herstelbetalingen en begint hij de herbewapening van Duitsland te eisen. Om dat te voorkomen oefent Groot-Brittannië druk uit op Frankrijk. Zelfs na Hitlers machtsovername schrijft premier MacDonald in zijn dagboek dat «Frankrijk de vijand is». Men kan moeilijk blinder zijn.

Alle vredesinspanningen van de jaren 1920 worden plotseling tenietgedaan. De Volkenbond kwijnt weg, de Verenigde Staten keren Europa definitief de rug toe, Groot-Brittannië omarmt het appeasement-beleid en Frankrijk trekt zich met schrik terug achter de Maginotlinie, die het als onneembaar beschouwt. Door zijn schitterende panorama van de twintigste eeuw voort te zetten, vooroordelen en gangbare ideeën ondersteboven kerend, keert Jean-Yves Le Naour in detail terug naar die enkele jaren waarin alles omslaat en de naoorlogse periode verandert in een nieuw vooroorlogs tijdperk.