Het einde van het mysterie Gleiniger – Augustus 1944, de bevrijding van Limoges

Op 21 augustus 1944 hebben de Duitse autoriteiten die de Limousin bezetten om 20 uur een afspraak met vertegenwoordigers van het Verzet om de capitulatie van de stad Limoges te ondertekenen en zo de Maquisards van Georges Guingouin, die de stad omsingelen, in staat te stellen zonder bloedvergieten binnen te treden. Maar er is slechts één Duitse kapitein om hen te ontvangen, in het Hôtel de la Paix, en alleen de soldaten ver van het commandocentrum of de talrijke dwangrekruten in het Duitse leger bevinden zich nog in Limoges. Brigadegeneraal Walter Gleiniger en zijn stafchef Von Liebich zouden gevangen zijn genomen door de SS-politie van Limoges, die naar verluidt het blokkade van de stad heeft doorbroken en hen heeft meegenomen samen met honderden Duitse soldaten en de laatste restanten van de plaatselijke militie.

Wat is er met generaal Gleiniger gebeurd? Zelfmoord van een eresoldaat? Executie door de SS-politie die de strijd tegen het Verzet wenste voort te zetten ondanks de richtlijnen van Von Kluge die reeds op 18 augustus het terugtrekken van de Duitse troepen uit het zuiden van Frankrijk beval? Zo is de geschiedenis tot op heden verankerd in het collectieve geheugen van de regio.

Maar er is geen capitulatie-akte ondertekend door het Duitse leger. Het was voor het Duitse leger niet noodzakelijk om de blokkade naar het Oosten te forceren: de poorten van Limoges sloten zich na het vertrek van de Duitsers en de plaatselijke militie. Er was geen hinderlaag van de Maquisards van Guingouin tot voorbij Sauviat-sur-Vige, het laatste obstakel dat genomen moest worden alvorens men zich in de Creuse bevond, onder controle van het Armée Secrète van commandant François.

Georges Guingouin, een groot strateeg, had zijn droom verwezenlijkt: Limoges bevrijden zonder enige strijd. Hij behoedde zo de bevolking voor de geallieerde bombardementen die onvermijdelijk zouden zijn geweest vóór de definitieve aanval. Hij redde ook het leven van zijn honderden Maquisards die opeengepakt zaten in de 82 cellen van de gevangenis van het Champ de Foire in Limoges — allen die er nog waren, waren door de Duitsers ter dood veroordeeld, en in veel steden werden ter dood veroordeelden geëxecuteerd vóór het vertrek van de bezettingstroepen. Was er dan een stilzwijgende overeenkomst tussen Guingouin en generaal Gleiniger?

Zodra de colonne de Creuse binnenreed, stootte ze op de eerste aanvallen van de Maquisards van dat departement. En de eerste hinderlaag heeft wellicht generaal Gleiniger het leven gekost — de commandant van de colonne of onder nauw toezicht van de SS-politie. Walter Gleiniger werd samen met drie andere Duitse soldaten op 23 augustus 1944 begraven op het kerkhof van Guéret, daarna opgegraven in 1969 "met de schedel geraakt door een of meerdere projectielen", en overgebracht naar het Duitse kerkhof van Berneuil in de Charente-Maritime, waar hij nu rust in de nabijheid van zijn drie metgezellen van de vluchtende Duitse colonne!

Dit boek heeft als doel nieuw licht te werpen op wat nog steeds "het mysterie Gleiniger" blijft — die generaal die de moed had de excessen van de SS tijdens het bloedbad van Oradour-sur-Glane te veroordelen, wellicht om zijn soldaten te beschermen tegen plaatselijke wraakgevoelens, en die waarschijnlijk zelf een van de elementen was van de feiten die tot dat bloedbad hebben geleid: de beslissing om de stad Saint-Junien op 8 juni 1944 in staat van beleg te stellen als vergeldingsmaatregel — een beslissing die op 9 juni aan Diekmann werd overgedragen.